Вярхоўны Суд
Рэспублікі Беларусь

Iнтэрнэт-партал судоў агульнай юрысдыкцыі Рэспублікі Беларусь

+375 (17) 308-25-01

+375 (17) 215-06-00

220020, г. Мiнск, вул. Арлоўская, 76

Расклад пасяджэнняў

Пытанні будучага пасяджэння Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь аб прымяненні судамі заканадаўства пры разглядзе эканамічных і грамадзянскіх спраў, якія вынікаюць з падатковых праваадносін, абмеркавалі на Навукова-кансультатыўным савеце

12 снежня 2019  2386

19 снежня 2019 года адбудзецца пасяджэнне Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь аб прымяненні судамі заканадаўства пры разглядзе эканамічных і грамадзянскіх спраў, што вынікаюць з падатковых праваадносін.

Заканадаўства аб падатках і зборах знаходзіцца ў працэсе бесперапыннага развіцця, а яго правільнае прымяненне з’яўляецца адным з найважнейшых напрамкаў у сферы правасуддзя. З часу прыняцця новай рэдакцыі Падатковага кодэкса Рэспублікі Беларусь прайшоў практычна год. Змены падатковага заканадаўства былі накіраваны на далейшае зніжэнне падатковай нагрузкі на эканоміку, павышэнне эфектыўнасці падатковага адміністравання, стымуляванне дзелавой ініцыятывы, паляпшэнне інвестыцыйнага клімату.

Акрамя таго, прызнаны страціўшым сілу Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23.10.2012 № 488 «Аб некаторых мерах па папярэджанні незаконнай мінімізацыі сум падатковых абавязацельстваў», які падпаў пад жорсткую крытыку з боку бізнес-супольнасці. Нормы, накіраваныя на забеспячэнне паўнаты выплаты падаткаў, сёння замацаваны непасрэдна ў Падатковым кодэксе (у арт. 33).

У новым Падатковым кодэксе пашыраны пералік асноўных прынцыпаў падаткаабкладання, сярод якіх законнасць, абавязковасць, роўнасць, справядлівасць і эканамічная абгрунтаванасць падаткаабкладання, прэзумпцыя добрасумленнасці плацельшчыка падаткаў, збораў (пошлін). Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23.11.2017 № 7 «Аб развіцці прадпрымальніцтва» прынцып добрасумленнасці суб’ектаў гаспадарання вызначаны як адзін з асноўных прынцыпаў пры ўзаемаадносінах дзяржаўных органаў, іх службовых асоб з юрыдычнымі асобамі і індывідуальнымі прадпрымальнікамі.

Наколькі сёння ліквідавана прававая нявызначанасць у праблемных пытаннях пры прымяненні норм падатковага заканадаўства ў гаспадарчай дзейнасці, якая папярэдняя праца судамі прароблена, наколькі кансалідаваны падыходы кантралюючых органаў і судоў у частцы правіл карэкціроўкі падатковых абавязацельстваў у кантэксце процідзеяння ўхіленню ад платы падаткаў – гэтыя і іншыя пытанні абмяркуюць на пасяджэнні Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь.

Папярэдняе абмеркаванне падрыхтаванага праекта пастановы Пленума адбылося 11 снежня 2019 года на Навукова-кансультатыўным савеце ў Вярхоўным Судзе Рэспублікі Беларусь.

Члены НКС абмеркавалі асноўныя палажэнні праекта пастановы Пленума, выслухалі меркаванні дакладчыкаў па праекце – суддзяў Вярхоўнага Суда Святлану Іванаўну Дубай і Ігара Віктаравіча Калесніка, а таксама прадстаўнікоў навуковай супольнасці.

Святлана Дубай падкрэсліла, што своечасовасць заяўленага для разгляду на пасяджэнні Пленума Вярхоўнага Суда пытання пацвярджаецца праведзеным абагульненнем судовай практыкі. Дакладчык адзначыла, што ва ўмовах падатковага заканадаўства, якое дынамічна развіваецца, менавіта Вярхоўны Суд стаў пляцоўкай для абмеркавання найбольш вострых пытанняў у яго прымяненні, а выпрацаваныя з удзелам зацікаўленых дзяржаўных органаў прававыя пазіцыі ў цяперашні час улічваюцца ўсімі ўдзельнікамі падатковых праваадносін.

Праробленая падчас падрыхтоўкі праекта праца дазволіла судам своечасова сфарміраваць аднастайныя падыходы пры разглядзе спраў, звязаных са спагнаннем падаткаў, збораў (пошлін) і аспрэчваннем рашэнняў кантралюючых органаў у падатковай сферы, што атрымала пацвярджэнне падчас правядзення абагульнення.

Ігар Віктаравіч Калеснік адзначыў, што абагульненне судовай практыкі паказала, што колькасць грамадзянскіх спраў, якія паўстаюць з падатковых праваадносін, разгледжаных раённымі (гарадскімі) судамі, невялікая. Практыка разгляду гэтых спраў стабільная і не ўказвае на сур’ёзныя праблемы ў прымяненні заканадаўства. Аднак гэта ні ў якім разе не змяншае значнасць правільнага вырашэння такіх спраў для забеспячэння эфектыўнага ўзаемадзеяння зацікаўленых суб’ектаў падаткаабкладання. Таму пастанова Пленума Вярхоўнага Суда, якая дасць растлумачэнні па найбольш істотных пытаннях прымянення судамі заканадаўства пры разглядзе ў тым ліку і грамадзянскіх спраў, што паўстаюць з падатковых праваадносін, з’яўляецца неабходнай і дазволіць больш эфектыўна вырашаць такія справы.

Прафесар кафедры фінансавага права і прававога рэгулявання гаспадарчай дзейнасці юрыдычнага факультэта БДУ, доктар юрыдычных навук, дацэнт Юлія Пятроўна Гаўрыльчанка ацаніла праект як паспяховы, лаканічны і вывераны. Галоўнае, як адзначыла яна, праект накіраваны на пошук балансу паміж прыватным і публічным інтарэсамі ў падатковых праваадносінах. Такі падыход – самы правільны. Праект, на думку прафесара Юліі Гаўрыльчанка, заслугоўвае самай высокай ацэнкі. Ён з’яўляецца гарантыяй павышэння адказнасці за прыняцце рашэнняў усімі ўдзельнікамі падатковых адносін, зніжэння прававых рызык прадпрымальніцкай дзейнасці, растлумачэння канкрэтных абставін як падстаў для карэкціроўкі падатковай базы або сумы падатку (збору), які падлягае плаце (заліку, звароту).

У чарговым выпуску

Маніторынг СМІ

Google перакладчык