Вярхоўны Суд
Рэспублікі Беларусь

Iнтэрнэт-партал судоў агульнай юрысдыкцыі Рэспублікі Беларусь

+375 (17) 308-25-01

+375 (17) 215-06-00

220020, г. Мiнск, вул. Арлоўская, 76

Расклад пасяджэнняў

Эканамічным судом вырашана спрэчка аб спагнанні сумы ўрону ў сувязі са стратай грузу

21 верасня 2021  1640

Замежная прыватная арганізацыя G., зарэгістраваная ў Літоўскай Рэспубліцы (далей – заказчык), прад’явіла іск да прыватнага ўнітарнага транспартнага прадпрыемства М., зарэгістраванага ў г. Баранавічы (далей – перавозчык), аб спагнанні 101 990,74 еўра, што складаюць суму ўрону ў памеры страчанага грузу.

Згодна з матэрыяламі справы спрэчка паміж заказчыкам і перавозчыкам узнікла з дагавора перавозкі грузаў аўтамабільным транспартам у міжнародных зносінах. Пры выкананні заяўкі ў снежні 2018 года перавозчык прыняў да перавозкі груз (электрапрыборы) вагой 6862,55 кг. Адпраўшчыкам тавару з’яўлялася прыватная арганізацыя М. (Федэратыўная Рэспубліка Германія), атрымальнікам – фірма T. (Рэспубліка Казахстан). Падчас выканання перавозкі на тэрыторыі Рэспублікі Польшча электрапрыборы, якія перавозіліся, былі выкрадзены невядомымі асобамі на суму 107 840,82 еўра. Ад атрымання астатняй часткі электронікі грузаатрымальнік адмовіўся, у сувязі з чым груз быў вернуты адпраўшчыку.

Заказчык накіраваў на адрас перавозчыка прэтэнзію з патрабаваннем аб пакрыцці ўрону на суму 114 869,82 еўра. Патрабаванні заказчыка былі задаволены часткова – на суму 12 879,08 еўра з утрыманнем безумоўнай франшызы ў памеры 501 еўра. Указаная сума была пералічана заказчыку страхавой арганізацыяй, у якой перавозчык застрахаваў сваю грамадзянскую адказнасць за гібель і (або) пашкоджанне грузу.

Пры вызначэнні памеру выплаты страхоўшчык кіраваўся палажэннямі Канвенцыі аб дагаворы міжнароднай дарожнай перавозкі грузаў (КДПГ), заключанай у горадзе Жэневе 19 мая 1956 года, а таксама Правіламі страхавання, у адпаведнасці з якімі пры поўнай або частковай страце (пашкоджанні) грузу пры перавозцы без указання яго кошту ў транспартнай накладной памер пакрыцця абмяжоўваецца лімітам 8,33 СДР (спецыяльных правоў запазычання) за 1 кг вагі брута, што нестае.

Не пакрыты кошт страчанага грузу ў памеры 101 990,74 еўра, вызначаны як розніца паміж коштам выкрадзенага грузу і памерам выплаты, зробленай страхавой арганізацыяй, заказчык прад’явіў перавозчыку ў судовым парадку.

Рашэннем эканамічнага суда Брэсцкай вобласці патрабаванні заказчыка задаволены часткова на суму 494,92 еўра, у спагнанні 101 495,82 еўра ўрону судом адмоўлена.

Вызначаючы памер урону, суд кіраваўся палажэннямі артыкула 17 КДПГ, у адпаведнасці з якім перавозчык нясе адказнасць за поўную або частковую страту грузу або за яго пашкоджанне, што адбыліся ў прамежак часу паміж прыняццем грузу да перавозкі і яго дастаўкай, а таксама за затрымку дастаўкі.

У спрэчцы, што разглядаецца, доказаў наяўнасці абставін, што выключаюць адказнасць перавозчыка за страту грузу, суду не было прадстаўлена. Разам з тым суд прызнаў правамернымі довады перавозчыка аб наяўнасці падстаў для абмежавання памеру яго адказнасці. Зыходзячы з палажэнняў артыкула 23 КДПГ урон, панесены ў сувязі з поўнай або частковай стратай грузу, памер сумы, якая падлягае пакрыццю, вызначаецца на падставе кошту грузу ў месцы і ў момант прыняцця яго для перавозкі. Пры гэтым памер пакрыцця не можа перавышаць 8,33 разліковай адзінкі за кілаграм вагі брута, якой нестае.

Суд указаў, што пакрыццё ў большым памеры магло быць выпатрабавана з перавозчыка толькі ў тым выпадку, калі б па пагадненні бакоў перавозчыку была ўстаноўлена надбаўка да правазной платы, а ў CMR-накладной быў указаны кошт грузу. У выпадку, што разглядаецца, дадзеныя ўмовы ўдзельнікамі спрэчкі не былі выкананы.

Ацэньваючы прыведзеныя заказчыкам довады аб проціпраўных дзеяннях перавозчыка, суд устанавіў, што матэрыялы справы не ўтрымліваюць доказаў, што пацвярджаюць наяўнасць у дзеяннях перавозчыка прымет проціпраўных дзеянняў або прыраўнаванай да проціпраўнага дзеяння халатнасці. У заяўцы заказчык не агаварыў спецыяльных патрабаванняў да выканання перавозкі. У выніку следчых дзеянняў на тэрыторыі Рэспублікі Польшча кампетэнтным органам віна перавозчыка ў раскраданні грузу не была ўстаноўлена. Акрамя таго, аб добрасумленнасці дзеянняў перавозчыка, па меркаванні суда, таксама сведчыла тое, што перавозчык застрахаваў сваю адказнасць за страту або пашкоджанне грузу.

Такім чынам, суд прыйшоў да вываду аб тым, што памер падлеглага пакрыцця ў сувязі са стратай грузу трэба вызначаць па правілах артыкула 23 КДПГ. З улікам сумы, выплачанай страхоўшчыкам заказчыку, суд спагнаў з перавозчыка суму ўрону ў памеры 494,92 еўра па курсе СДР і еўра, устаноўленым на дату вынясення рашэння.

У астатняй частцы іскавыя патрабаванні не падлягалі задавальненню з прычыны іх неабгрунтаванасці.

Судовая пастанова пакінута без змянення пастановай апеляцыйнай інстанцыі эканамічнага суда Брэсцкай вобласці.

У чарговым выпуску

Маніторынг масавай інфармацыі